De stuiterballen

Nienke Matse is zelf ADHD’er of stuiterbal, zoals ze zelf zegt, en begeleid in haar praktijk volwassen stuiterballen die tegen problemen aanlopen in werk, gezin of relatie. Een ADHD brein is altijd druk en ervaart heftige emoties. Het zijn bijna altijd beelddenkers maar dan in een extreme vorm. Vooral emoties worden heftig ervaren.

Emoties hebben hoge pieken, leuk, en diepe dalen. In die diepe dalen kunnen de gedachten al snel doemgedachten worden die je liever niet wilt hebben, daar blijf je liever weg. Door je agenda vol, voller, volst te plannen en de hele dag maar door te gaan kun je ervoor zorgen dat je die diepe dalen niet in hoeft. Maar dan blijven je emoties onverwerkt en blijven ze hangen en stapelen zich op. Geen goed idee dus.

In deze podcast geeft Nienke een aantal tips om beter om te gaan met dat volle hoofd om zo succesmomentjes te creëren waardoor de diepe dalen minder diep worden en je de wereld wel aan kunt, in kleine, behapbare stapjes. Want ADHD’ers zijn leuke, energieke, creatieve, humoristische mensen die de wereld heel wat te brengen hebben zolang ze niet als rondje in een vierkante wereld hoeven te functioneren. We stuiteren alle kanten op maar halen toch de eindstreep.

Wat is ADHD?

ADHD is een neurodiversiteit waarbij er een onbalans is in je neurotransmitters, de stofjes die signalen in je hersenen aan elkaar door moeten geven. Daardoor kun je niet zo gemakkelijk je gedachten afmaken en ben je snel afgeleid. Voor beelddenkers betekent dat, dat het mentale beeld van hun gedachten vaak niet afkomt of steeds weer verandert. Energie heb je meestal wel en je lijf reageert heel snel of wat je brein denkt vandaar dat je een stuiterballen effect krijgt. Je brein reageert vanzelf op al die afslagen die je brein telkens neemt. Best knap om dat allemaal bij te houden.

Mensen met ADHD leven in het moment. Wil je ze iets bijbrengen dan moet je dat nu doen en zorgen dat je ze meeneemt door het proces, al stuiterend en al zelf uitzoekend. Door ze steeds de juiste weg weer op te sturen krijgen ze de gelegenheid om steeds weer naar het onderwerp terug te stuiteren zodat ze uiteindelijk het overzicht, het gehele mentale plaatje, rond krijgen.

Hyperfocus

Hebben ze genoeg aanknopingspunten en hebben ze genoeg motivatie om zich ergens voor in te zetten dan komt de hyperfocus bovendrijven. Ze stuiteren door een onderwerp heen en worden daar helemaal ingezogen. Lekker laten gaan, op dit moment is hun brein in top-conditie en krijgen heel veel gedaan, vooral niet storen.

Dat betekent dat ADHD’ers best wel sturing nodig hebben maar ook veel vrijheid. Als je ze te veel wilt temmen dan wordt het niks, zij niet blij, jij niet blij. Als je ze de ruimte geeft om het op hun eigen manier te doen, met een beetje hulp in de juiste richting, dan zijn het mensen die heel veel energie hebben, snel kunnen denken en met de meest fantastische oplossingen kunnen komen.

Beelddenker of taaldenker

Het maakt natuurlijk wel een verschil of de ADHD gecombineerd wordt met het beelddenken of het taaldenken. Taaldenkers met ADHD vallen veel minder op. Ze reageren wel heel snel maar daar zit minder gevoel bij en ze zijn minder snel echt afgeleid. Ze kunnen sneller weer naar hun originele gedachte terug. Beelddenkers met ADHD zijn nog sneller afgeleid omdat hun brein heel snel associeert waardoor het hoofd heel snel vol raakt. Beelddenken en ADHD versterkt elkaar daardoor. Het lijfelijk snel reageren is voor beiden aan de orde, ook taaldenkers reageren heel snel als ze iets horen of zien en hebben moeite om zichzelf te beheersen. Ze kunnen gemakkelijk allerlei verbanden leggen doordat hun brein snel alle kanten op kan. Voor taaldenkers is dat beheersbaar en minder storend, voor beelddenkers wordt het totaalplaatje wel erg chaotisch waardoor ze snel de weg kwijtraken in hun hoofd.

Taaldenkers die de weg kwijt zijn kunnen vaak weer terugtracen waar ze vandaan kwamen en zo weer dezelfde route nog een keer nemen. Voor beelddenkers zijn de mogelijkheden in het brein zo eindeloos dat dat onbegonnen werk is.

Gevoel en ADHD

Beelddenkers met ADHD reageren snel met hun lijf op alles wat er gebeurt maar bij hun gedachten zit altijd een gevoelscomponent. Daardoor kan hun emotie ook van het ene op het andere moment omslaan. Jantje lacht- Jantje huilt. Vooral bij jonge kinderen kan dit heel opvallend zijn. Het is een van de kenmerken om ADHD te ontdekken.

Trauma

Trauma kan ADHD-achtige symptomen veroorzaken. Mensen met Ptss zijn vaak afgeleid omdat hun brein steeds weer herinnerd wordt aan de traumaoorzaak. Dit trauma is zodanig in het brein opgeslagen dat het gelijk het hele denkproces overneemt en de persoon weer in het traumamoment terugbrengt. Dat leidt ook af en zorgt ook voor emotie en chaos in het hoofd. Daardoor lijkt het of er ADHD in het spel is. Vooral bij kinderen wordt er meestal niet aan trauma gedacht maar wordt er snel een label geplakt. Daardoor komt het probleem bij het kind te liggen en niet bij de oorzaak van het trauma. Door de oorzaak van het trauma aan te pakken of het trauma in het brein te integreren, zodanig dat het brein de gebeurtenis niet meer als traumatrigger ziet, kun je de oorzaak oplossen en zal het gedrag ophouden te bestaan. Bij ADHD kun je de onbalans proberen op te lossen door voeding of voedingssupplementen. Soms is het voldoende om een paar weken medicatie te slikken zodat je brein doorkrijgt wat controle is waardoor het brein die ervaring zelf tot stand kan brengen. Dat is voor iedereen anders en moet je zelf uitvinden wat in jouw situatie het meest geschikt is.