Wat is beelddenken - het Beelddenkende Brein

Onze hersenen verwerken de informatie die ze uit onze zintuigen krijgen. Net zoals dat jij een linker- of rechter dominante hand hebt heb je ook een dominante hersenhelft. En beide hersenhelften verwerken informatie op een andere manier. Van de zintuigen waar we er 2 van hebben, is er ook één dominant en zijn niet allemaal even toegankelijk voor je brein.

De combinatie van je dominante zintuigen én dominante hersenhelft vormen samen je dominantieprofiel en dat bepaald hoe je informatie verwerkt en dus leert, communiceert en functioneert.

De Beelddenkende Brein Methode
Speciaal voor leerkrachten hebben wij de Beelddenkende Brein Methode ontwikkeld. Deze methode is een handzame tool waarmee je alle kennis van het beelddenken, de dominantieprofielen en de verschillende neurodiversiteiten bij elkaar hebt zodat je voor elke leerling vlot kunt bepalen hoe die leert en welke behoeften aanwezig kunnen zijn. Ook kun je hiermee passen donderwijs realiseren zonder de hele methode overboord te moeten gooien. Aansluiten bij het natuurlijke leerproces van elke leerling was nog nooit zo eenvoudig.

Er zijn 2 verschillende manieren van denken: taaldenken en beelddenken. Het Taaldenkende brein is het uitgangspunt van diverse systemen in onze samenleving zoals het schoolsysteem maar ook in bedrijven en bij de overheid wordt er veel uitgegaan van de taaldenkmanier van denken en doen. En communiceren.
Het Beelddenkende brein voldoet dan niet aan het standaard plaatje maar bezit een creativiteit en originaliteit die net zo waardevol is maar meestal niet naar waarde gezien wordt.
In een beelddenkvriendelijke wereld zijn taal- en beeldenkers in hun element. Beide denkwijzen zijn van groot belang voor onze samenleving. Samen maken ze de wereld compleet.

Hoeveel kinderen zijn beelddenker?

Ongeveer 20% van de mensen, dus ook de kinderen zijn een beelddenker. Je wordt als beelddenker geboren en blijft dat je hele leven. Als je volwassen wordt kun je wel steeds beter gebruik maken van het taaldenksysteem. Net zoals dat taaldenkers steeds beter gebruik kunnen maken van het beelddenksysteem.

Hoe denkt een beelddenker?

Taaldenkers denken vanuit oorzaak en gevolg, denken in volgorde en details en analyseren een proces waardoor zij patronen herkennen. Daarnaast maken zij gebruik van automatiseren om te leren.

Beelddenkers bekijken een proces van alle kanten, maken gebruik van hun lange-termijn geheugen om het beeld aan te vullen en gaan pas aan de slag als ze een concept hebben van wat er gedaan moet worden. Leren gaat via begrijpen, als het een paar keer begrepen is ontstaat er innerlijk weten.

Hoe weet je dat je een beelddenker bent?

Er is geen bloedtest om te bepalen of je een beelddenker of taaldenker bent. Elk mens heeft een volledig brein met allebei de informatieverwerkingssystemen in zich. Je hebt echter wel een voorkeursmanier van informatie verwerken. Dit is afhankelijk van je dominantie breinhelft. Net zoals je met twee handen je veters strikt, gebruik je tijdens het denken ook gewoon allebei je hersenhelften. Welke manier van leren en denken jou het gemakkelijkste afgaat zegt of jij een beeld- of taaldenker bent.

Is beelddenken een stoornis?

Nee, beelddenken is geen stoornis. Het is alleen maar een manier van informatie verwerken die ieder volwassen mens gebruikt. Voor kinderen kan het de enige manier van informatie verwerken en leren zijn, zeker op de basisschool. Je moet eerst je voorkeurs-syteem leren kennen voordat je het andere systeem gaat introduceren.

Omdat het grootste gedeelte van de mensen het taaldenken als voorkeursdenken heeft, en dus de meeste kinderen op de basisschool via dat principe leren zijn alle leersystemen gericht op automatiseren en reproduceren. Dat is ook de gemakkelijkste manier van informatie overbrengen naar een grote groep. Vandaar dat beelddenkers in het basisonderwijs tegen leerproblemen aanlopen. Taaldenkers gaan vanaf het voortgezet onderwijs steeds meer gebruik kunnen maken van het beelddenken terwijl beelddenkers vanaf het VO steeds beter gebruik kunnen maken van het taaldenken. Als volwassen beelddenker ben je in balans, de een wat meer dan de ander, dat is dan weer afhankelijk van je dominantieprofiel.

Hoe ziet een beelddenker?

Een beelddenker ziet hetzelfde als een taaldenker. Een taaldenkbrein doet alleen minder met de informatie die gezien wordt. Een beelddenker vergelijkt het beeld dat het ziet met een opgeslagen beeld uit het lange termijn geheugen en ziet dus sneller of er iets veranderd is. Daardoor zien beelddenkers sneller dat iemand een andere bril opheeft of naar de kapper is geweest.

Wat is visueel ingesteld zijn

iemand die visueel ingesteld is heeft de voorkeur voor visuele informatie. Dat kan tekst zijn om te lezen maar ook afbeeldingen om beter te begrijpen wat iemand bedoeld. Zowel beelddenkers als taaldenkers kunnen visueel ingesteld zijn. Ongeveer een derde (37 %) van de beelddenkers is visueel ingesteld. (eigen onderzoek)

Wat is auditief ingesteld zijn?

Iemand die auditief ingesteld is heeft de voorkeur om te luisteren en te horen om nieuwe informatie te krijgen. Een leerkracht of docent zal veel vertellen in de les maar ook een podcast of luisterboek maakt gebruik van auditieve informatieoverdracht. Ongeveer een derde van de beelddenkers is auditief (37 %) ingesteld. Een beelddenker die luistert gebruikt de auditieve informatie om het beeld in zijn hoofd op te bouwen.

Is beelddenken erfelijk?

Ja, beelddenken is erfelijk. Als beelddenker is een of beide van je ouders een beelddenker. Zijn allebei je ouders een taaldenker dan is een van je grootouders de leverancier van het beelddenkgen. Dit geldt ook voor hoogbegaafdheid en verschillende neurodiversiteiten.

Door de andere manier van informatieverwerking loopt een beelddenker tegen specifieke problemen aan in het onderwijs:

  • Automatiseren gaat lastig. Vooral de tafels.
  • Klokkijken gaat moeizamer
  • Blijven letters en cijfers/getallen omdraaien
  • Hooggevoeligheid op meerdere vlakken
  • Faalangstig
  • Perfectionistisch
  • Denken moeilijk
  • Zit meer in dan eruit komt: leerprestaties zijn lager dan van de intelligentie verwacht mag worden
  • Hebben veel informatie nodig
  • Nemen taal letterlijk
  • Last van tijdsdruk
  • Groot rechtvaardigheidsgevoel
  • Intuïtief
  • Autonoom
  • Out-of-the-box denken
  • Allergisch voor Moeten

Beelddenkers hebben het nodig dat zij eerst een groter begrip hebben van wat de lesstof in gaat houden voordat zij bij het begin kunnen beginnen. Alleen het leveren van een afbeelding, materialen en bijvoorbeeld het honderdveld is niet voldoende. Zij moeten ook uitleg krijgen hoe die materialen ingezet moeten worden en waar die passen in hun begrip van het onderwerp. Top-down onderwijs op alle niveau’s. Vaak hebben beelddenkers de ingewikkelde onderwerpen eerder door dan simpele begrippen als keer.

Automatiseren versus begrijpen

Voor taaldenkers zijn de telrij, het automatiseren van de sommen tot tien en het aanleren van de verschillende klanken voldoende om tot leren te komen, het begrip komt later.

Beelddenkers moeten eerst begrijpen wat letters zijn, dat die gekoppeld zijn aan een klank, dat ze een naam hebben, voordat zij begrijpen wat letters zijn. Deze letters worden niet automatisch aan een klank gekoppeld omdat zij op deze leeftijd geen toegang hebben tot hun linkerhersenhelft. Bij het rekenen geeft de telrij geeft niet voldoende houvast om te begrijpen wat optellen en aftrekken is en hoe dat precies gaat. In het begin kunnen ze nog wel een strategie verzinnen hoe ze het voor elkaar moeten krijgen maar het begrip is vaak niet aanwezig. Keersommen onthouden lukt vaak wel maar het begrip keer is vaak een mysterie. Jonge kinderen zijn er echter aan gewend dat ze heel veel niet weten en beseffen zelf niet dat ze simpele begrippen niet begrijpen. Iedereen snapt het dus is het niet moeilijk. Ze doen het ermee. Zo stapelen de hiaten zich op.

Welk type onderwijs past bij beelddenkers?

Er is geen speciaal onderwijs voor beelddenkers, en dat zou ook niet goed zijn. Wel sluit montessori onderwijs van nature beter aan. Ook de vrije school houdt meer rekening met de creatieve kant van het beelddenken. De laatste jaren is agora-onderwijs in opkomst. daar is meer ruimte voor de autonomie en eigen inbreng in het onderwijs. IBBO, ontwikkelingsgericht onderwijs en democratisch onderwijs zouden ook beter moeten passen. Overal waar het kind de ruimte krijgt om volgens zijn eigen natuurlijke leerproces te leren zou passend moeten zijn. Helaas maken veel van deze scholen nog steeds gebruik van de standaard leermethodes voor lezen en rekenen. Ook de kennis van de leerkracht die voor de klas staat over het beelddenken is doorslaggevend of de school ook passend is bij jouw kind. Soms is een kleine reguliere school een prima optie, mits de leerkracht openstaat voor het beelddenken.

De visie van beelddenken in de wetenschap

De manier waarop het beelddenkende brein , de kernopleiding beelddenken en de beelddenkende brein methode het beelddenken beschrijft komt niet altijd overeen met de algemeen aanvaarde visie van het beelddenken. Vandaar dat er nog vaak gedacht wordt dat alle beelddenkers visueel ingestelde leerlingen zijn die gebaat zijn bij afbeeldingen bij de tekst. Wij gaan uit van een andere manier van informatie verwerken waarbij het denken in beelden alleen een symptoom is waaraan je beelddenken gemakkelijk kunt herkennen maar niet de leidende factor waarop een leerling leert. Daarbij speelt de combinatie van beelddenken, intelligentie en aanwezige neurodiversiteiten een grote rol aan welk onderwijs passend is voor een kind.

Het is belangrijk dat er rekening gehouden wordt met de specifieke beelddenkmanier van leren. Niet via automatiseren maar via begrip en bewuste koppelingen. Ook moet er aandacht zijn voor de hoge gevoeligheid, de noodzaak tot creëren, zelf uitvinden en het hoge zelfbewustzijn dat ook ontwikkeld moet worden door te spiegelen met leeftijdsgenoten. De verschillende ontwikkelstadia lopen niet altijd synchroon binnen een hoogbegaafd kind/persoon. Door het intuïtieve denken is het lastig om te presteren in ons reproductieve onderwijssysteem. Door te weten hoe jouw brein werkt kun je echter wel een groot verschil maken en is een HB brein zeker in staat om goed het onderwijs te doorlopen.

Vaak wordt de hoogbegaafdheid echter te laat ontdekt en verschuilt de hoge intelligentie zich achter aanpas- en compensatiegedrag. net zolang tot de leerling niet meer in staat is om die aanpassing te doen en het trauma, opgestapeld door allerlei kleine gebeurtenissen, te groot wordt. Ineens is de maat vol. Zodra je kind klaagt over buikpijn en hoofdpijn als het naar school moet ben je eigenlijk al te laat. dan heeft het trauma zich al vastgezet in je kind. Gelukkig zijn kinderen veerkrachtig en is het zeker mogelijk om het proces om te keren. Ook hier is het begin van de oplossing het dominantieprofiel en weten hoe je denkt en leert.

Kun je hoogbegaafd zijn zonder hoog IQ?

Naast cognitieve hoogbegaafdheid bestaat er ook nog creatieve hoogbegaafdheid, sensitieve hoogbegaafdheid en spirituele hoogbegaafdheid. Dan wil het zeggen dat je brein op dat specifieke onderdeel heel intelligent is maar hoeft het niet zo te zijn dat lezen en rekenen je heel gemakkelijk afgaat.

Waar zijn beelddenkers goed in?

Beelddenkers hebben heel veel talenten.

  • Ze zijn creatief, zowel op teken, knutsel of ruimtelijk gebied als op het creatieve oplossingen verzinnen voor complexe problemen.
  • Denken out of the box
  • Kunnen goed organiseren (maar minder goed plannen)
  • Kunnen goed situaties overzien
  • Kunnen goed aanvoelen wat iemand nodig heeft
  • Zijn rechtvaardig
  • Kunnen heel sociaal zijn
  • Zijn intuïtief
  • Kunnen soms contact maken met de spirituele wereld
  • Zijn goed in natuurgeneeswijzen
  • Kunnen muziek maken op gevoel en met gevoel
  • Zijn perfectionistisch
  • Kunnen vooraf in hun hoofd al dingen bouwen

Niet elke beelddenker heeft al deze talenten. Veel talenten die worden toegeschreven aan mensen met dyslexie, ADHD, ADD en zelfs autisme zijn eigenlijk beelddenk-talenten. Een neurodiversiteit en beelddenken zijn twee verschillende eigenschappen van het brein die samenwerken maar wel beiden hun eigen talenten en belemmeringen.

Natuurlijk kan dat!

Tijdens de Kernopleiding Beelddenken en in de online cursussen van Het Beelddenkende Brein leer je om te bepalen hoe iedereen leert en wat je nodig hebt om te floreren. Door gedegen kennis over de verschillende natuurlijke leerprocessen en hoe je die kunt bepalen, weet jij jouw opvoeding, onderwijs of (bege)leiding zodanig in te richten zodat je jouw kinderen, leerlingen, werknemers, teamleden of klanten precies kunt vertellen waarom ze tegen bepaalde problemen aanlopen en wat hun sterke kanten zijn. Dit inzicht geeft vaak een stevige basis voor zelfvertrouwen en een goed uitgangspunt voor het vinden van passend onderwijs, hobby’s, eventuele hulp en werkplek.

Inzicht in deze natuurlijke manier van informatie verwerken, hooggevoeligheid, hoogbegaafdheid en tal van andere neurodiversiteiten zoals ADHD en autisme maar ook dyslexie, hebben invloed op hoe jij in het leven staat. Het zijn van een taaldenker of beelddenker is zeer bepalend voor welke vorm van hulp jouw echt gaat helpen. Maar ook hoe een gestelde diagnose jouw leven bepaald en hoe jij jouw leven zo inricht dat jij ervan kunt maken wat je wilt.

Voorkom stress!

Beelddenkers zijn uiterst creatief en kunnen precies aanvoelen wat iemand nodig heeft. Dat maakt dat ze zich heel goed kunnen aanpassen en vaak niet eens opvallen totdat het echt niet meer gaat. Dat is de complexe werkelijkheid van het beelddenken, en wij nemen jou mee op reis.

Door te leren hoe jouw brein werkt, leer je volgens je eigen natuurlijke denkproces en voel je je veilig. Dat is de kern van waaruit we iedereen in deze wereld kunnen helpen. Terug naar de basis, de oorzaak van alle uitdagingen en belemmeringen, en van daaruit kijken hoe het wel lukt om te leren en presteren. Hoe je de buitengewone creativiteit en het visuele denkvermogen kunt inzetten om tot leren te komen.

Niet volgens de standaard methode maar wel volgens de methode die past bij dit ene individu. En als je weet hoe dat werkt dan kun je alle leerlingen in je klas, alle kinderen in je gezin, je  partner en collega’s én jezelf begrijpen en hen de veiligheid bieden om uit te groeien naar hun volle potentie. Goede reis.