Autisme, ADHD en ADD - het Beelddenkende Brein

Doorgiftestoornissen Autisme, ADHD en ADD

Doorgifte-stoornissen zijn verstoringen in het doorgeven van informatie in je hoofd. Ik heb deze verzamelnaam zelf verzonnen omdat ik er geen mooie verzamelnaam over kon vinden en ik vind dat deze drie neurodiversiteiten bij elkaar horen omdat ze allemaal dezelfde soort oorzaak hebben. Er zijn heel veel kinderen die het label ADHD en Autisme krijgen. Dat komt omdat het ongeveer hetzelfde probleem is maar dan helemaal anders. Het woord neurodiversiteit betekent dat het brein anders werkt dan een ‘standaard’ brein, het gaat niet helemaal zo makkelijk als bij een hoofd zonder deze diversiteit. Je kan er dan ook best wel last van hebben in het dagelijks leven. Veel beelddenkers hebben soortgelijke problemen onder bepaalde omstandigheden. Als er in je hersenen iets niet goed doorgegeven wordt dan heb je er zelf geen invloed op, je kan de omstandigheden aanpassen maar dan heb je het probleem nog steeds, dan pas is het een neurodiversiteit. Kijk voor jezelf hoeveel last je ervan hebt en beter nog: hoe kan je er zo goed mogelijk mee omgaan. En elk nadeel heeft zo z’n voordeel: Ook neurodiversiteiten zorgen voor goede kanten. Of je nu een beelddenker bent of een neurodiversiteit hebt: je moet er mee verder, het is jouw leven en je moet het ermee doen. Kun je er maar beter van alles vanaf weten en er het beste van maken.

Autisme

Uit onderzoek van hersenwetenschappers blijkt dat de hersenverbindingen die bij een baby gesnoeid worden in een brein met autisme anders, minder gesnoeid worden. Oftewel, je houdt meer hersenverbindingen over. Een aantal van die hersenverbindingen loopt dood en soms wordt het een rotonde. Dan kan informatie in een loopje terechtkomen. Die doodlopende paden en rotondes zitten bij iedereen ergens anders waardoor elk mens met autisme het net weer anders ervaart.

Door alle rotondes en doodlopende weggetjes komt niet alle informatie op dezelfde tijd aan waardoor overzicht van het geheel en de samenhang tussen de verschillende stukjes informatie ontbreekt.

Interoceptie: voelen hoe je lichaam ervoor staat

De interoceptie, voeling met je lichaam, is verminderd aanwezig. Die interoceptie komt van je hypothalamus en die informatie komt ook minder goed aan.

Een mens is een sociaal wezen. We leven in groepen en moeten rekening met elkaar houden. Ook hebben we liefde en aandacht nodig om ons prettig te voelen. Ook mensen met autisme hebben die behoefte. Ook jij wil graag een vriendschap opbouwen, dat er rekening met je wordt gehouden en dat je geliefd bent. Ook al laat je dat niet altijd merken.

Autisme en sociale intuïtie

Doordat mensen intuïtief op heel veel signalen, zeker sociale signalen reageren is dat de norm. Een brein met autisme mist de intuïtie om te reageren op al die kleine sociale signalen waar mensen zo’n behoefte aan hebben en als mensen die signalen niet terugkrijgen dan stoot dat af, men mist de wederkerigheid. Men begrijpt dat niet. Vandaar dat er vaak gezegd wordt dat autisten geen emotie voelen. Dat voel je wel degelijk maar je weet er geen woorden aan te geven omdat je intuïtief niet aanvoelt wat er in je lijf gebeurt.

Autisme is een overprikkeld brein

Overprikkeld zijn is de essentie van autisme. Omdat je hersenen zoveel informatie doorgeven kan het best vol zijn in je hoofd. Je hebt al die informatie echter wel nodig om nog een beetje te weten wat je moet doen en zeggen. Omdat je intuïtie niet werkt moet je bewust uit de informatiestroom alle onderdeeltjes halen om te bepalen wat je moet doen en hoe je dat moet doen. Dat gaat voor andere hersenen veel meer vanzelf. Ondertussen ben je steeds aan het bepalen wat je voelt en kun je niet zien wat de ander precies bedoelt. Taal bestaat namelijk niet alleen uit woorden. Gezichtsuitdrukkingen en lichaamstaal zijn net zo belangrijk. Iemand kan iets zeggen en het als grapje bedoelen maar ook serieus. Voor jou is het waarschijnlijk altijd serieus omdat je de intuïtie mist om uit de lichaamstaal te halen dat er een sarcastische of grappige ondertoon bij zit.

Er zitten ook voordelen aan autisme. Veel werkgevers hebben graag mensen met autisme om dat ze eerlijk zijn en heel erg specialistische kennis bezitten. Het zijn harde, toegewijde werkers mits ze niet teveel prikkels te verwerken krijgen.

Autisme wordt nog wel eens verward met een TOS of selectief mutisme. De oorzaak is anders maar het late spreken kan eenzelfde beeld geven. Ook dyspraxie komt vaak voor bij kinderen met autisme en kan een andere oorzaak hebben dan de zuivere vorm van dyspraxie.

Eetstoornis Arfid en autisme

ARFID is een Engelse afkorting voor de eetstoornis die bij veel personen met autisme, en vooral kinderen met voorkomt. De structuur van het eten geeft hierbij vaak een probleem. Het mondgevoel geeft zoveel overprikkeling dat een kind moeite heeft om te eten. Vooral de verschillende structuren die tegelijkertijd op het bord liggen zorgen voor problemen. Ongeveer 40% van de kinderen met autisme heeft een vorm van ARFID. Met het ouder worden kunnen er steeds meer smaken en structuren toegevoegd worden. Vaak lossen de problemen in de jongvolwassen leeftijd langzaam op. Een typische leeftijd voor de eerste signalen van ARFID is 13 maanden.

ADHD

Een van de bekendste neurodiversiteiten is ADHD. ADHD is een diagnose die best wel vaak gesteld wordt en zeker niet altijd terecht. Het belangrijkste kenmerk van ADHD is iemand die druk is en snel is afgeleid. Dat klopt ook: als je ADHD hebt dan ben je snel afgeleid. Het klopt dat kinderen met ADHD vaak veel energie hebben en moeilijk stil kunnen zitten. Hoe komt dat? Je hersenen missen een stofje dat ervoor zorgt dat hersensignalen goed doorgegeven worden. Dus halverwege een klusje is opeens de verbinding weg. Zie het als een radiosignaal dat steeds wegvalt. Op een gegeven moment heb je er genoeg van en ga je naar een andere zender. Dat is ook wat er in een ADHD-hoofd gebeurt. Daardoor is het lastig om je te concentreren en om je aandacht ergens bij te houden. Ook is het lastig om alle informatie te verzamelen om tot begrip te komen. Van een som bijvoorbeeld. Omdat de aandacht steeds weg is moet je ook steeds weer opnieuw de associatie maken. Daarbij raakt er wel eens wat informatie verloren waardoor jij niet precies weet wat de bedoeling is. Lastig. De meeste kinderen en jongeren met ADHD zijn beelddenkers, en leren dus door te associëren en te begrijpen. Dat is sowieso al lastig en zeker als je informatietoevoer ook nog eens hapert.

ADD

ADD is het broertje van ADHD maar dan zonder dat je zo druk bent. Helemaal precies klopt het niet. Bij ADD heb je ook problemen met je dopaminehoeveelheid in je hersenen maar hier zorgt de Thalamus juist voor te weinig informatie. Of niet alle informatie wordt op hetzelfde moment doorgegeven. Hierdoor is het vaak nog moeilijker om aan een taak te beginnen omdat je zo weinig informatie krijgt waardoor je hersenen het plaatje niet rond krijgen. Daardoor moet je dus lang nadenken voordat je weet wat de bedoeling is en dan is ook je motivatie alweer verdwenen. Ook de activiteit en onrust is niet aanwezig.

Vertraagde ontwikkeling van je zenuwstelsel

Neurodiversiteiten als ADHD, ADD en Autisme gaan vaak samen met een langzamer ontwikkelend zenuwstelsel. Dat betekent niet dat alles langzamer ontwikkeld, het kan best zijn dat je heel snel kan lopen en praten maar je zenuwstelsel loopt een beetje achter op je leeftijdsgenoten. Een brein zonder doorgifte stoornis is rond de 23e verjaardag uitontwikkeld, een brein met een doorgiftestoornis rond de 30e verjaardag. Dat scheelt nogal. Maar dat betekent ook dat het echt nog wel komt. Dus niet te snel beginnen met je rijbewijs halen (al zijn er vast een aantal jongens en meiden met ADHD die dat heel vlot kunnen) en geduld hebben met jezelf. Per persoon is het natuurlijk weer verschillend hoe veel vertraging er in je ontwikkeling zit. Dit is van meerdere factoren afhankelijk: ben je een jongen of een meisje (meisjes zijn meestal sneller), heb je wel of geen Dyspraxie en in welke mate, Hoe ernstig is je doorgiftestoornis, ben je actief of juist inactief. Beweging doet ontwikkelen dus als jij zo gericht mogelijk kan bewegen en zoveel mogelijk ervaring weet op te doen des te sneller zal jouw ontwikkeling doorlopen zijn. Dat betekent ook dat de ontwikkeling van je hersenen en de functies daarvan vaak wat langzamer op gang komen. Al die functies en vaardigheden die je in de loop van je jeugd aanleert dat zijn je executieve vaardigheden. In het Engels is executie uitvoeren. Dus alles wat je moet leren zit daarin verborgen.

Kernopleiding Beelddenken

De kernopleiding Beelddenken besteedt een hele dag aan de verschillende neurodiversiteiten waardoor je gemakkelijk kunt bepalen waar een persoon mee te maken heeft. Het si geen zuiveren diagnose maar wel een diagnose die het verschil en de overeenkomsten met het beelddenken en taaldenken kan duiden waardoor je gericht in kaart kunt brengen hoe een persoon in elkaar zit. dat geeft handvaten om de omgeving zodanig aan te passen dat de persoon weer kan functioneren en presteren vanuit een gevoel van eigenwaarde en zelfinzicht.