Geen hokjes maar pakketjes
Mensen vinden het verschrikkelijk om in een hokje geplaatst te worden. Mijn kind hoeft niet hoogbegaafd te zijn, ik wil geen stempel autisme hebben. Maar je komt er niet omheen dat je brein is zoals het is. Maar je bent meer dan alleen hoogbegaafd of een autist. Ieder mens heeft een hele variatie aan kenmerken, eigenschappen en componenten die allemaal samenwerken en die je nooit los van elkaar kunt benaderen.
Op het moment dat iemand ongewenst gedrag laat zien, helemaal overprikkeld is of burn-out verschijnselen vertoont wordt er direct gezicht naar een label dat de problemen kan verklaren. Zodra er dan een label ‘autisme, ‘adhd, of hoogbegaafdheid si worden alle pijlen daarop gericht en wordt de persoon met het label opgelost. Je moet leren hoe je met die eigenschap om moet gaan. Op zich wel prima natuurlijk maar er wordt zelden rekening gehouden met de rest van jouw pakketje. Ook bij kinderen op school wordt er heel strikt gekeken naar welk label wel en welk label niet geconstateerd is terwijl er niet wordt gekeken naar wat de leerling laat zien.
Als je die verschillende hokjes loslaat en alle componenten van een persoon op een rijtje zet en ziet wat er allemaal in de mix zit krijg je een veel helderdere verklaring van de talenten, vaardigheden en belemmeringen die iemand ervaart. Bij kinderen is het soms een beetje gokken maar bij volwassenen kan dat vaak best nauwkeurig. En dat zie je dat bepaalde elementen elkaar versterken, opheffen of juist compenseren of verbloemen.
Maak meteen een afspraak om jouw persoonlijkheidsprofiel samen te stellen.
Waaruit kan jouw profiel allemaal bestaan?
Zoals je zal opvallen komen de verschillende blokjes overeen met de onderwerpen die je bij ons in de kernopleiding tegenkomt. Het allerbelangrijkste uitgangspunt is namelijk altijd het dominantieprofiel. Het beelddenken of het taaldenken maar ook de verschillende zintuiglijke voorkeuren zijn een hele belangrijke factor in de puzzel van wie jij bent. Daarnaast speelt intelligentie een grote rol. Voor het leren op school maar ook voor jouw functie in het werkende leven maakt je IQ natuurlijk uit. Er zijn meerdere intelligenties en ook die andere intelligenties zijn van belang maar je IQ, de mate waarin jij complexe zaken kunt begrijpen, heeft wel de grootste invloed. Het EQ speelt een grote rol als jij een hoog EQ hebt. Mensen met een hoog EQ kunnen namelijk het gevoel van andere mensen overnemen en dat nemen ze altijd en overal mee in hun denkproces. Dat is dus een extra factor die wel of niet aanwezig is. Mensen met een hoog EQ kunnen andere mensen lezen zonder daar moeite voor te hoeven dat is een talent dat je niet kunt aanleren, heel goed kan gebruiken in bepaalde beroepen maar dat ook in de weg kan zitten als je je daar niet bewust van bent. Voor jonge kinderen kan het in de klas een behoorlijke opgave zijn omdat ze de hele dag door bezig zijn met wat anderen voelen.
Naast intelligentie is ook een aanwezige neurodiversiteit van belang die altijd en overal het denkproces beïnvloed. Autisme zorgt voor een permanente andere lay-out van je hersenstructuren en drukt dus een behoorlijke stempel op jouw denkcapaciteiten, zowel in positieve als in belemmerende zin.
Nature and Nurture
Je persoonlijkheid wordt gevormd door diverse onderdelen die allemaal elkaar allemaal beïnvloeden en versterken. Nature and nurture. Nature zijn de elementen die, vanuit je DNA, het brein vormen. Nurture zijn de omstandigheden waarin jij opgroeit. Het gezin waarin je opgroeit, de maatschappij waarin je leeft, de mensen die deel uitmaken van jouw leefwereld. Maar ook datgene wat je meemaakt, welke toevallige ervaringen jij opdoet en waarin je wordt gestimuleerd. Welke kansen je krijgt en in welke familie jij op mag groeien.
Nature is ook een heel complex gegeven. Je DNA bevat heel veel verschillende elementen die al vanaf het begin van je ontwikkeling je brein vormen en die samenkomen in je persoonlijkheidsprofiel. Je bent niet alleen maar een beelddenker of taaldenker, maar ook een jongen of meisje, introvert of extravert, een autist of je hebt juist ADHD of dyslexie of alledrie. En je intelligentie doet ook nog mee.
De combinatie van deze verschillende componenten maken voor een groot deel wie jij bent. Het bepaald in potentie jouw talenten en vaardigheden maar ook hoe je communiceert en hoe je leert. De Nature, bepaald welke talenten een vaardigheden de kans krijgen om tot ontwikkeling te komen en ook welke andere vaardigheden jij je ook nog eigen maakt. Deze twee beïnvloeden elkaar vanaf het begin en samen vormen ze jouw persoon tot wie die is.
Autisme en beelddenken
Autisten hebben extra nauwe kolommetjes in een aantal breingebieden terwijl hun brein op een puzzelende manier informatie moet verzamelen. Die kolommetjes zijn de plekken waar alle regels worden opgeslagen die zij nodig hebben om te kunnen functioneren. Voor jonge kinderen is het dus best lastig als je deze combinatie hebt. Zeker als er nog hoogbegaafdheid in de mix zit, wat nogal eens voorkomt, want dan heeft het brein heel veel losse eindjes die bij elkaar gepuzzeld moeten worden terwijl het brein juist zoveel kolommetjes heeft die het puzzelen in de weg zitten. Vandaar dat vaak beide componenten niet opvallen. Als je deze kinderen juist begeleidt in de hoeveelheid gerichte informatie kun je ze de juiste input geven. Als zij de basis gelegd hebben van het lezen en het rekenen dan kunnen zij ook weer verder.
Dyslexie, TOS, dyscalculie en NLD
Beelddenkers moeten alle onderdelen voor het lezen en rekenen bij elkaar puzzelen. Zo werkt hun brein. Als ze de verschillende componenten van bijvoorbeeld een letter bij elkaar verzameld hebben en begrepen hebben wat een letter is en wat je daarmee kunt dan kunnen zij dat begrip gebruiken om te leren lezen. Dat gaat dus op een hele andere manier dan dat taaldenkers het lezen aanleren. Die zien een aantal keren de combinatie van een letter en de bijhorende schrijfwijze en klank en koppelen dat aan elkaar waarna de rest van die letter naderhand nog toegevoegd kan worden. Bij beelddenkers worden delen van een letter die op verschillende tijdstippen bij elkaar gepuzzeld worden niet altijd met elkaar in verband gebracht zodat je eilandjes van kennis krijgt.
In het onderwijs worden de verschillende elementen na elkaar aangeboden waardoor beelddenkers meer moeite hebben om de basis van het lezen en rekenen bij elkaar te puzzelen. Door het onderwijs aan te vullen zou dat probleem opgeheven kunnen worden. Zie het boek: Met plezier naar school.
Deze andere manier van leren geeft vaak dezelfde symptomen als iemand met dyslexie. Bij dyslexie zijn de breingebieden die verantwoordelijk zijn voor de koppeling van taal niet goed aangelegd waardoor ze hun werk niet goed kunnen doen. Andere breingebieden moeten het dan overnemen en dat kost tijd. Als je taaldenken met dyslexie combineert dan kun je gaan flitsen met woorden omdat het brein dan extra herhaling nodig heeft. dat sluit aan bij hoe het brein leert. Bij beelddenkers met dyslexie heeft dat weinig effect omdat dat alsnog niet aansluit bij hoe hun brein leert. De combinatie telt dus. Datzelfde geldt voor NLD, TOS en dyscalculie. TOS wordt vaak vroeg herkent tenzij er een combinatie is met hoogbegaafdheid, dan worden beiden vaak over het hoofd gezien.
Vandaar dat het belangrijk is om alle elementen die te maken hebben met het leren naast elkaar te zetten en met de optelsom van die elementen aan de slag te gaan. Door gebruik te maken wie jij bent en welke mogelijkheden jouw brein wel heeft kom je tot de kern en gaat het ineens wel lukken om te leren lezen, rekenen of om die baan vast te houden. Juist door al die verschillende hokjes bij elkaar te voegen ontstaat er een eerlijk en reel beeld van wie jij bent en hoe jij leert en daar heb je je hele leven wat aan.