Thuiszitters - het Beelddenkende Brein

Grootste deel thuiszitters is een beelddenker met een bijkomende neurodiversiteit

Nederland telt inmiddels 20.000 officiële thuiszitters maar er zijn nog veel mee kinderen en jongeren die struggelen om hun plekje in het onderwijs te behouden. Niet omdat ze niet naar school willen maar omdat ze gewoonweg ziek worden van school. De meest kinderen die thuiszitten hebben een diagnose autisme of zijn hoogbegaafd. Daarnaast is er nog een groep die om medische redenen te veel onderwijs gemist hebben en niet voldoende gehoord en gezien worden waardoor zij ook moeten afhaken. Een groot deel van de thuiszitters is beelddenker. Deze onderliggende overeenkomst is in veel gevallen de echte oorzaak van het niet-passende onderwijs.

Autisme en beelddenken

Van de kinderen en jongeren met autisme die het niet redden in het onderwijs zijn de meesten beelddenker. Beelddenken en autisme is een combinatie die in het onderwijs lastiger is dan de combinatie autisme en taaldenken. Autisten die taaldenker zijn hebben een behoorlijke dosis overgevoeligheid maar het onderwijssysteem past hen wel. Met minder uren, een aangepast programma en extra tijd lukt het hen vaak, niet altijd, om via het reguliere, of speciaal onderwijs hun diploma te halen. Er zijn heel veel volwassen vrouwen met autisme die er pas later in hun leven achter komen dat zij autisme hebben.

Autisme en beelddenken is een combinatie waarbij de hogere gevoeligheid vanuit het autisme en de gevoeligheid van het beelddenken gecombineerd worden waardoor het wel erg lastig is om aan te voelen waar het gevoel vandaan komt. Ook past de manier van informatie verwerken van het beelddenken niet bij het onderwijssysteem waardoor er een extra hobbel genomen moet worden. Met extra begeleiding en weten hoe je moet leren kom je dan een heel eind maar is er geen extra aandacht en begeleiding voor het beelddenken dan wordt het vaak heel lastig.

Hoogbegaafdheid

Hoogbegaafden zijn per definitie beelddenkers met dus andere onderwijsbehoefte. Zij willen zelf uitzoeken, creëren en hebben sterke nood aan top-down lesgeven in de breedste zin van het woord. Het is echter een fabeltje dat hoogbegaafden alles vanzelf leren. Zij moeten ergens hun informatie vandaan kunnen halen. Er is maar een klein percentage hoogbegaafden die zichzelf leren lezen en rekenen. Wel kunnen ze snel doorstomen en kunnen ze snel door de basislesstof heen. Waar ze nogal eens op vastlopen is het trage leerproces dat aangeboden wordt. Ze verzinnen zelf een strategie om een som uit te rekenen of een probleem op te lossen zonder af te wachten welke uitleg er gegeven wordt. Ze hebben al een oplossing, denkvermogen genoeg. Dit resulteert uiteindelijk in een kind dat zelf veel strategieën heeft bedacht maar het complete plaatje mist. Ook de terminologie: wat betekend keer, delen, voor, achter kan soms ontbreken. Het verwachtingspatroon is echter dat ze heel slim zijn en er wordt niet op gelet of alles ook echt intrinsiek begrepen is.

Door het complexe denkproces is ook het beelddenkproces complex. Er is een grote databank aan gegevens beschikbaar in het hoofd dat ervoor zorgt dat een simpele vraag in het hoofd uitgroeit tot een complex geheel met heel veel losse eindjes. En er kan pas aan een opdracht begonnen worden als al die losse eindjes naar tevredenheid aan elkaar geknoopt zijn.

Beelddenkers zijn hooggevoelige wezens die zich graag aanpassen aan de omgeving zodat ze niet opvallen en niemand tot last zijn. Hoogbegaafden doen dit alles nog een tandje extremer. Zij vallen niet op maar de afwijzing en het niet-passende onderwijs komt des te harder aan. Als de maat vol is is de schade al enorm. Zij zijn zich al jong bewust van hun persoonlijkheid en zelfbeeld, hun tekortkomingen en de oneerlijkheid van de wereld.

Afstromen op het voortgezet onderwijs

Als een hoogbegaafd kind op compensatie door het basisonderwijs is gekomen loopt het vaak vast op het voortgezet onderwijs. Daar wordt ineens verwacht dat de leerling moeilijke opdrachten gaat leren en is de lesstof niet altijd begrijpbaar meer. Dan wordt er verwacht dat een kind op de basisschool heeft leren leren. dat is bij hoogbegaafden vaak niet het geval, dat was tot nu toe niet nodig. Het gevolg is dat de leerling afstroomt en steeds lager terecht komt zonder dat er aandacht besteedt wordt aan de behoeften van hoogbegaafdheid en het leren leren.

Kernopleiding Beelddenken

Tijdens de kernopleiding beelddenken besteden we ruim aandacht aan hoogbegaafdheid en schooltrauma zodat je als leerkracht of als ouder op tijd kunt ingrijpen als je het vermoeden hebt van hoogbegaafdheid en/ of schooltrauma. We laten zien hoe je top-down onderwijs kunt geven zonder individueel les te gaan geven en geven handvaten om ook de hoogbegaafde leerling mee door de leerkuil te nemen.