Leren gaat voor een groot deel via spel. Samen spelen is een van de dingen waar een school in voorziet dat ouders hun kind minder gemakkelijk kunnen bieden in de thuissetting. Spelen is namelijk het meest leerzaam als je speelt met gelijkwaardige speelkameraadjes zodat je samen kunt ontdekken en verwonderen. Daarbij is de gelijke ontwikkelingsfase het meest bepalend, maar ook gender en leeftijd zijn factoren die van invloed kunnen zijn op de gelijkwaardigheid.
Tijdens het spel leert een kind heel veel basisvaardigheden zoals anticiperen op wat een ander doet, gedrag aanpassen zodat de ander wil blijven spelen, reageren op het gedrag van ander kinderen en omgaan met verassingen. Daarnaast is er het element blijdschap en plezier dat spel met zich meebrengt en wat het brein open laat staan om nieuwe dingen te leren. Door de ontspanning is het brein volledig in staat om nieuwe verbindingen te maken en te begrijpen. Daarbij doet het zowel aanspraak op bestaande kennis en vaardigheden als de fantasie en fantasie leidt weer tot oplossingsgericht denken. Winnen en verliezen is een belangrijk onderdeel van veel spelletjes en iets wat een kind echt moet leren. Het moet leren winnen, winst beheerst te vieren, maar het moet ook leren incasseren en begrijpen dat fouten maken erbij hoort. En verliezen hoeft niet altijd te betekenen dat de ander beter is of geen fouten gemaakt heeft, verliezen kan ook gewoon een kwestie van pech hebben zijn. Zeker voor hoogbegaafde kinderen speelt dit een belangrijke rol in hun perceptie van spel. Omdat zij juist wel in staat zijn om het spel naar hun hand te zetten en de factor geluk vaak te omzeilen leren zij minder goed om tegen hun verlies te kunnen en verliezen is een vaardigheid die wij in het leven hard nodig hebben. Spelletjes zijn ook een hele goede manier om reken en leesvaardigheden aan te scherpen en te oefenen op een manier die niet als leren ervaren wordt maar juist de noodzaak van het leren urgent maakt.
Hoogbegaafde kinderen missen vaak de verbinding met andere kinderen om tot goed spel te komen. Voor goed spel is er verbinding nodig die ontstaat uit gelijkwaardigheid, veiligheid en gelijke kansen. Hierbij spelen het zelfbeeld en het zelfvertrouwen een grote rol. Spel is namelijk een hele fijne plek om je zelfbeeld te verfijnen. Door samen te spelen en samen te overleggen zie je jezelf als het ware door de ogen van je medespelers. Als ze het niet met je eens zijn zullen zij dat zeggen en door samen te overleggen ontstaat ene compromis. Dit compromis verteld jou waar je staat in het grote geheel van de groep. Gaan ze met jou mee of zit je er volkomen naast? Dat zegt iets over jou en het kan je zelfvertrouwen geven als je voldoende gehoord wordt.
Vind je het al volwassene lastig om je weg te vinden in een groep? Of heb je het idee dat je sociaal onhandig bent? Ook nu nog kun je leren door te spelen. Daarover leer je meer in de Podcast die Natasja heeft opgenomen samen met Jaap Verhagen.
Voor hulp bij sociale onhandigheid kun je terecht bij Miranda en haar team. Peers zorgen ervoor dat je ook als volwassenen “spelenderwijs” kunt leren hoe de sociale wereld werkt.
